Türklerin Amerikaya Askeri Yardımı
Nakliye portalı
Haber
13 Aralık 2020 - Pazar 14:54
 
Türklerin Amerikaya Askeri Yardımı
Şark devletlerinin tarihin en eski devirlerinden beri yaptıkları harplerde ve müstemlekecilik siyasetini güden büyük Avrupa devletlerinin XIX. Asır esnasında giriştikleri müstemleke harplerinde çöl mıntıkalarında nakliyat işlerinde deve katarlarını kullanarak nasıl bir çok başarılar elde ettiklerini anlayan Amerikan Hükümeti askeri ihtiyaçlar için Develer kullanmak kararını vererek bu hususta Osmanlı imparatorluğu'na başvurmuştu.
KÜTÜPHANE Haberi
Türklerin  Amerikaya  Askeri  Yardımı

Türklerin  Amerikaya  Askeri  Yardımı

 

1855 yılında,Amerikan Ordusu nakliye işlerinde kullanılmak üzere Birleşik Devletler hükümeti tarafından Türkiye’den develer satın alınması  vesilesi ile,Padişah Abdulmecid’in Amerikalılara bir çift erkek ve bir çift dişi deve hediye etmiş olmasıdır.

 

Amerikan Hükümeti’nin,  ordusunun nakliye işlerinde deve kullanmak ihtiyacını hissetmesi 8 Mayıs 1846 da başlayarak Amerikan kuvvetlerinin kazandıkları birçok zaferlerden sonra 2 Mayıs 1848 de imzalanan Gudaloupe Hidalgo  muahedesi ile Birleşik Devletler Meksika harbi esnasında olmuştur . Amerika'da bugünkü California Nevada,Utah  eyaletleri ile  Colorado'nun bir kısmı New Mexico eyaletlerini Amerikalılara kazandırarak,  Birleşik Devletleri çok büyük ve Kudretli bir memleket olarak dünya siyaseti sahnesine çıkmasını sağlayan bir harbin hareket sahalarını çöllerle çevrili,pe az  meskun  mıntıkalar teşkil etmiştir. Bu harp esnasında Amerikan Ordusu ikmal meseleleri için nakliye işlerinde birçok güçlüklerle karşılaşmıştır,  motorlu nakliye  vasıtalarının henüz icat edilmediği bu devirde Amerikan Genelkurmayı çöl muharebelerinde askeri nakliyat işlerinde develerin ne kadar kıymetli yardımcılar olabileceğini anlamıştı.

Şark devletlerinin tarihin en eski devirlerinden beri yaptıkları harplerde ve müstemlekecilik siyasetini güden büyük Avrupa devletlerinin XIX. Asır esnasında giriştikleri müstemleke harplerinde çöl mıntıkalarında nakliyat işlerinde deve katarlarını kullanarak nasıl bir çok başarılar elde ettiklerini anlayan Amerikan Hükümeti askeri ihtiyaçlar için Develer kullanmak kararını vererek bu hususta Osmanlı imparatorluğu'na başvurmuştu. 

 Bu iş için 1855 yılında Amerikan donanmasına Mensup bir nakliye gemisi David Dickson Porter adında bir bahriye zaptının kumandasında İstanbul'a gönderilmişti.

 Başbakanlık Arşiv Umum  Müdürlüğü'nde muhafaza edilen babıâli evrak arasında Sadrazam Fuat Paşa tarafından Padişah Abdülmecid'e gönderilen 1855 ekim ayı tarihli bir arz  tezkeresi ve melfununda ,Amerikan Gemisinin İstanbul’a gelmiş olduğunu ve  bu meselenin bahis mevzuu edilerek padişahın iradesi beklenildiğini öğrenmekteyiz . Sadrazamın arz tezkeresinde aynen şöyle deniliyor:

‘’ Amerika devletinde deve kullanılmasına karar verilerek otuz re’sen devenin celbi zımnında devletin dışarıdan Devleti Müşarünileyha tarafından  Dersaadete bir gönderilmiş olduğundan bir  sefine gönderilmiş olduğundan çift erkek ve  bir çifti dişi olmak üzere  iki çift devenin itası iltimasına dair Sefaretin varid olan bir kıta tahriratı tercümesinin hulasası manzuru Şehinşahi buyrulmak için arz ve takdim olundu.Talep olunan iki çift deve cüz’i yat makulesinden ve itası şanı mealişan Cenabı Padişahi iktizasından olmakla alasından tedarik ve sefarete itasile bedelinin hazinei celieden tesviye ettirilmesi  her ne vechile iradi seniye……’’

By arz tezkeresinin altında yazılı bulunan iradei seniyeden, Amerikan Hükümeti’nin ricasının Padişah Abdülmecid tarafından kabul edildiğini öğreniyoruz.Arz tezkeresi ile birlikte padişaha takdim olunan, Amerika Sefareti tarafından Hariciye Nezaretine gönderilen 29 Ekim 1855 tarihli tahriratında, Birleşik Devletlerle Osmanlı İmparatorluğu arasında mevcut iyi dostluk münasebetlerinin bir nişanesi olarak iki çift deve ita buyrulursa Amerikalıların bundan son derece mahzuz olacakları da bildirilmektedir.

David Dxon Porter ‘un aynı gemi ile 1856 yılında Türkiye’ye ikinci bir sefer yaparak Amerika’ya develer nakledildiği kaydedilmektedir.

Develerin naklinden sonra bu develerin Amerika’ya uyum sağlayıp sağlayamadıkları yada çoğalıp çoğalmadıkları ve Amerika’da ne kadar kullanıldıkları ancak Amerika lı tarihcilerden öğrenilebilecektir.

Note:D.Dixon Porter,Birleşik Devletlerin ilk İstanbul Elçisi olan Komodor David Porter’ın oğludur.Bu zat Amerikan donanmasınd bir efsane olduğu söylenir.1831-1843 yılları arasında İstanbul’da elçi olarak bulunmuştur. (Fuat Ezgü-1950 İstanbul)

Kaynak: Editör:
Etiketler: Türklerin, , Amerikaya, , Askeri, , Yardımı,
Yorumlar
Haber Yazılımı